Wielkanocna pisanka

Na zdjęciu stojący ludzie fot. ze zbiorów Jacka Kachla

Wielkanoc to najważniejsze święta w roku dla chrześcijan na całym świecie. Przeżywamy je głównie w świątyniach, gdzie podczas liturgii rozważamy prawdę o śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. Poza przeżyciami duchowymi nieodłącznym elementem świętowania są nasze wielkanocne tradycje i serdeczna atmosfera przy rodzinnym stole.

W starych kalendarzach można znaleźć wiele informacji o obrzędach ludowych związanych z lokalnymi tradycjami wielkanocnymi. O ile palenie Judasza zachowało się tylko na Śląsku Cieszyńskim, to polewanie wodą i świecenie palm są w Polsce powszechne. Tradycyjnie też na stołach w wielu regionach pojawiają się żurki i mazurki oraz kulinarny król tych świat - jajko podawane na wszystkie sposoby. 

Wielkanocna pisanka to przede wszystkim symbol Wielkanocy czyli nadziei i rodzącego się życia. Dzielimy się jajkiem przy świątecznym stole, życząc bliskim Wesołego Alleluja i wszelkiej pomyślności w życiu.


Najstarsze polskie pisanki, pochodzące z X, XI wieku, zostały znalezione podczas prac wykopaliskowych, źródła pisane z wieku XII zawierają wzmianki o leczniczym działaniu i cudownych właściwościach pisanek. 


Zdobione jajka mają różne nazwy - w zależności od regionu i techniki zdobienia. Jednobarwne kraszanki lub malowanki kiedyś gotowane były w wywarze z łupin cebuli, kwiatów malwy lub fiołka, aby uzyskać pożądany kolor. Dzisiaj coraz częściej ozdabiane są sklepowymi owijkami. 
Według ludowych wierzeń, jajko posiada moc przeciwdziałania złemu. Gospodarz zakopywał w polu poświęcone skorupki z jajek, aby odegnać wszelkie zło i zapewnić sobie urodzaj. W starych zapiskach odnajdujemy zastosowanie ich w obrzędach ku czci zmarłych, w lecznictwie, a nawet miłosnej magii. Ponoć jajko wielkanocne chroni przed ogniem, zapewnia urodzaj i daje bezpieczeństwo, a skorupki pisanek rzucone na podwórko czy do sadu nie tylko odstraszają szkodniki, ale zwiększają nośność kur i dobre zbiory owoców. 
Umycie się w wodzie z naczynia, na dnie którego leżało malowane jajko, zapewnia zdrowie, urodę i szczęście. 


Niezależnie jednak od tego, z jakiego powodu i w jakiej intencji będziemy spożywać wielkanocne jajko, warto spotkać się z najbliższymi i dobrze sobie życzyć. 


I ja Państwu w imieniu całej naszej redakcji Dobrze Życzę.

Jacek Kachel 

Na zdjęciu stojący ludzie

 

Na zdjęciu stojący ludzie