Narodowe czytanie w Bielsku-Białej

Czytanie przed Książnicą Beskidzką fot. Paweł Sowa / Wydział Prasowy UMBB

W Książnicy Beskidzkiej i w  Domu Pomocy Społecznej Dom Nauczyciela w Bielsku-Białej zorganizowano narodowe czytanie Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej.

3 września w Domu Nauczyciela sztukę Zapolskiej czytali podopieczni placówki oraz goście, wśród nich m.in. przewodniczący Rady Miejskiej Janusz Okrzesik, radny Piotr Ryszka oraz zastępca prezydenta Adam Ruśniak. Na sali obecni byli również radni Dariusz Michasiów i Rafał Ryplewicz.  
Nad całością czuwała aktorka Teatru Polskiego w Bielsku-Białej Jadwiga Grygierczyk. Imprezę uświetnili występem uczniowie szkoły muzycznej.
Organizatorem imprezy był Dom Nauczyciela, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka oraz minister rolnictwa i rozwoju wsi Grzegorz Puda.

4 września przez Książnicą Beskidzką w świat Dulskich wprowadzili aktorzy Teatru Polskiego oraz Teatru Lalek Banialuka. Obszerne fragmenty sztuki Gabrieli Zapolskiej czytali: Lucyna Sypniewska, Oriana Soika, Michał Czaderna i Witold Mazurkiewicz. Prezydent Jarosław Klimaszewski przeczytał listy Gabrieli Zapolskiej do męża, w których autorka opowiada, jak rodzi się jej nowa sztuka.

Lwów, 30 X 1906, wtorek
Kochany Stasiu!
(…) Zabrałam się do pisania sztuki i mam kilka scen . Muszę skończyć na 15-ty (…) nikogo nie chcę widzieć, bo mnie to strasznie męczy, tak że jestem jak tuman i kontenta jestem, że Ciebie nie ma, bo gdybyś był, nie mogłabym pisać i myśleć o tym, co mam napisać. Muszę skończyć na 15-ty, bo Heller mi napisał, że da mi 100 guld, jak mieć będzie sztukę w ręku. Temat – Pani Dulska.

Lwów, 2 XI 1906
Kochany Uńciu!
(…) Piszę ołówkiem. Bo mam rękę spracowaną od pisania sztuki. Ciężko i tępo mi idzie…
(…) Całuję Cię serdecznie, maluj, a ja będę pisać. Gdy przepiszę aktami, to Ci poślę do Stanisławowa. Wczoraj czytałam pół aktu Ogińskiej i Wysockiemu. Zaśmiewali się i powiedzieli, że doskonałe, znakomite.

Lwów, 4 XI 1906, niedziela
Kochany Stasiu!
(…) Napisałam I akt i w tej chwili go odnoszę. Jutro zabiorę się do drugiego. Jestem w wenie i aż się trzęsę ze złości, gdy kto mi przeszkadza. Wieczorem czytałam Rychterowi i Godziembie-Wysockiemu. Są zachwyceni. Wszyscy mówią, że to będzie jeden ryk w teatrze i że aktorzy nie będą mogli mówić. Dziś zaniosę Hellerowi I akt i każę przepisywać.

Lwów, 8 XI 1906
Kochany Stasiu!
(…) Heller przeczytał sztukę i zwołał Makuszyńskiego, Cepnika i innych, aby czytali. Wszyscy pokładali się od śmiechu i dziwią się, skąd ja ten humor wzięłam! (…)

Lwów, 13 X1906
Kochany Stasiu!
Jestem tak zapracowana Dulską, że ledwo żyję. Piszę kilka słów. Dziękuję za list. Jutro kończę sztukę. Nie wiem, jaka jest, ale zdaje się dobra. Pisałam jednym tchem. (…)
Lwów, 14 XI 1906

Kochany Uńciu!
(…) Dziś w ciężkich boleściach ukończyłam Dulską. Co jest? Nie wiem. Pisałam ją w gorączce po prostu. Może to właśnie będzie coś doskonałego, a może nic niewarte. Odsyłam III akt dziś, tam już dwa przepisują. Gdy odbiorę, poślę Ci do Stanisławowa, ażebyś jednego dnia przeczytał i odesłał zaraz do Solskiego. Zdaje mi się, że gdybym była Francuzem i taką silną, życiową rzecz napisała, to uzyskałabym majątek i sławę olbrzymią. U nas – spastwią się nade mną, a zarobię parę centów.
Heller chce wystawić zaraz. (…)

Lwów, 16 XII 1906
Kochany Uńciu!
Dziś w nocy telegram nadchodził za telegramem. Już w dzień miałam listy, kartki, że sztuka jest fenomenalna, że rozkupiono bilety na dwa spektakle u Grigara, że coś będzie bajecznego. (…) Solski po drugim akcie telegrafował: „Powodzenie zapewnione, publiczność rozentuzjazmowana oklaski huragan, ogólne zdanie: artyści grają wybornie.”

Lwów, ok 17 XII 1906
Kochany Uńciu!
(…) Dziś nadeszła „Nowa Reforma” i „Czas”. I o dziwo, „Czas” rozpływa się i nazywa Dulską najlepszym moim dziełem. Z rządowych teatrów warszawskich nadeszła depesza, abym była tak „łaskawa” i powierzyła Dulską im.

Akcja Narodowe Czytanie organizowana jest przez Prezydenta RP od 2012 roku. Została zainicjowana wspólną lekturą Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. W kolejnych latach czytano: dzieła Aleksandra Fredry, Trylogię Henryka Sienkiewicza, Lalkę Bolesława Prusa, Quo Vadis Henryka Sienkiewicza, Wesele Stanisława Wyspiańskiego, Przedwiośnie Stefana Żeromskiego, nowele polskich autorów, Balladynę Juliusza Słowackiego.

JacK

Na zdjęciu uczestnicy czytania w Domu Nauczyciela

Publiczność przed Ksiąążnicą

na zdjęciu prezydent

 

na zdjęciu czytający przewodniczący rady
fot. Paweł Sowa/Wydział Prasowy UMBB